Podróż trwająca tysiąc lat, która pozwoliła przekształcić jeden z najstarszych serów we Włoszech w globalne i „popowe” zjawisko. Konsorcjum Ochrony Sera Gorgonzola świętowało w Mediolanie 56. doroczne Walne Zgromadzenie Członków — wydarzenie, które w tym roku ma szczególne znaczenie symboliczne: przypada bowiem 30. rocznica wpisania Gorgonzoli na listę produktów o Chronionej Nazwie Pochodzenia (DOP – CHNP) (czerwiec 1996 r.).
Wydarzenie, które odbyło się 7 maja w hotelu Westin Palace i było prowadzone przez Francescę Romanę Barberini, zgromadziło Prezesa Konsorcjum Antonio Auricchio oraz ekspertów takich jak Mauro Rosati, dyrektor Fundacji Qualivita i Origin Italia, popularyzator Federico Quaranta, antropolożka żywności Ilaria Vitali oraz twórca kulinarny Federico Fusca.
Istotne było również wsparcie instytucjonalne, dzięki wideowystąpieniom ministra Francesco Lollobrigidy (MASAF) oraz prezydentów regionów Lombardia — Attilia Fontany — i Piemont — Alberto Cirio. Na potrzeby wydarzenia Konsorcjum wybrało wymowny tytuł „WYJĄTKOWY SMAK OD PONAD TYSIĄCA LAT”, podkreślając drogę, jaką przebyła Gorgonzola od swoich początków, datowanych na rok 1007 na pograniczu Piemontu i Lombardii, aż po status produktu bezkonkurencyjnego na świecie, zdolnego skutecznie dostosować się także do nowych form komunikacji i stać się piątym najważniejszym certyfikowanym produktem włoskiego sektora rolno-spożywczego (raport Ismea-Qualivita).
FILOSOFIA DOP ECONOMY
Mauro Rosati, autor nowej książki „Filozofia gospodarki DOP”, podkreślił, że sektor rolno-spożywczy jest jedyną branżą we Włoszech odnotowującą trwały wzrost strukturalny (+25,3% od 2020 roku): „Trzydzieści lat temu we Włoszech sektorami napędzającymi gospodarkę były moda i motoryzacja, podczas gdy sery mówiły po francusku; dziś Gorgonzola jest symbolem tożsamości narodowej: nie mamy reprezentacji piłkarskiej, której moglibyśmy kibicować, ale mamy Gorgonzolę!”.
To model, który — jak dodaje Auricchio — sprzyja również zmianie pokoleniowej: w przedsiębiorstwach DOP (ChNP) i IGP (ChOG) odnotowuje się znacznie wyższy odsetek młodych ludzi decydujących się pozostać i pracować na swoim terytorium.
Podobnego zdania jest Federico Quaranta, który opowiada, że ludzie produkujący Gorgonzolę „wynieśli ją do rangi mitu. Jej początki sięgają czasów mnichów cysterskich — Cistercium oznacza bagno — i to właśnie stamtąd człowiek rozpoczął osuszanie terenów oraz tworzenie ziem pod uprawę pasz. W ten sposób Gorgonzola stała się elementem tożsamości, a bez tej tożsamości Włochy nie byłyby nic warte.”
OD ŚREDNIOWIECZA PO MEDIA SPOŁECZNOŚCIOWE: KAMELEONOWA IKONA
O produkcie niejednolitym, który trzeba poznać, aby go zrozumieć, mówi Ilaria Vitali, założycielka Laboratorium Antropologii Żywności, gdzie ludzie z całego świata spotykają się, by wspólnie gotować: „Myślę, że w żyłkach Gorgonzoli kryje się odważne piękno — różnorodność, która daje ogromne możliwości opowiadania o niej, od legend po jej wartość jako symbolu włoskości na świecie. Mojemu synowi wyjaśniłam to jednak w prostszy sposób, aby przełamać jego początkową nieufność: to ser z tatuażami, ten, który ma charakter i wyróżnia się spośród wszystkich innych.
Dzięki ochronie Konsorcjum Gorgonzola może dziś być postrzegana jako świadomy podróżnik, który nie boi się konfrontacji ze światem; jest kameleonową ikoną, która dzięki swojemu wyrazistemu, a jednocześnie łagodnemu smakowi potrafi spotkać się z odmiennością, nigdy nie tracąc samej siebie, ponieważ doskonale wie, skąd pochodzi.”
Wszechstronność Gorgonzoli podkreśla również Federico Fusca, „popowy szef kuchni” z ponad 1,3 mln obserwujących, który stworzył dla Konsorcjum wiele przepisów. „To ser, który doskonale łączy się z wieloma różnymi smakami, nigdy nie tracąc swojego charakteru. Lubię opowiadać o nim w prosty sposób, ale nadając mu ten ‘popowy’ klimat, zdolny dotrzeć do ogromnej liczby osób, także dzięki wykorzystaniu ujęć makro. Pięknie kremowa Gorgonzola pokazana na pierwszym planie jest po prostu nieodparta”.
Od sera CHNP do ikony popkultury — wydarzenie miało więc na celu uczczenie i opowiedzenie długiej historii Gorgonzoli CHNP. Produktu będącego częścią klasycznej włoskiej tradycji kulinarnej, który dzięki swojej wyrazistej „osobowości” potrafił odnowić swój wizerunek i przyciągnąć nowe pokolenia konsumentów, podróżując od roku 1007 aż do nowego tysiąclecia.
